Veelgestelde vragen

Ben jij goed voorbereid om te gaan stemmen? Hier vind je antwoord op al je vragen.

Hoe kan ik stemmen?

Je ontvangt op je postadres ongeveer twee weken voor de verkiezingsdag twee stempassen. Eén voor de Provinciale Statenverkiezingen en één voor de Waterschapsverkiezingen. Op de stempas staat waar je kunt stemmen in jouw gemeente. Uiterlijk 16 maart ontvang je: de kandidatenlijst, adressen en openingstijden van stemlokalen en mobiele stembureaus. Op 20 maart kun je in de gemeente waar je woont (of waar je postadres is) stemmen tussen 7.30 en 21.00 uur. Neem een identiteitsbewijs én de twee stempassen mee naar de stemlocatie. Op de stemlocatie lever je de stempassen in en ontvang je kieslijsten: één voor de provincie en één voor de waterschappen. Hierop staan alle politieke partijen en de mensen per partij die je kunt kiezen. In een apart stemhokje kruis je één persoon aan van de partij van jouw keuze en daarna doe je het ingevulde stemformulier in een afgesloten bak. En dan heb je gestemd!

Wanneer ontvang ik de stempassen?

Je ontvangt van de gemeente op je postadres twee stempassen. Eén voor de Provinciale Statenverkiezingen en één voor de Waterschapsverkiezingen. De envelop met stempassen wordt minimaal twee weken voor de verkiezingsdag (20 maart) verstuurd. Dus uiterlijk 6 maart moet je de twee stempassen hebben ontvangen.

 

Waar kan ik stemmen?

Je kunt stemmen in de gemeente waar je woont of waar je postadres is. Op je stempas staan de stemlocaties bij jou in de buurt. Bovendien kun je op de homepage van deze website zoeken naar stemlocaties in jouw buurt. Let op: waar je jouw stem voor de Waterschapsverkiezingen kunt uitbrengen kan net even anders zijn. Check altijd je stempas!.

 

Kan ik voor beide verkiezingen op dezelfde locatie stemmen?

Voor de Provinciale Statenverkiezingen kun je stemmen op elke stemlocatie in jouw gemeente. Voor de Waterschapsverkiezingen verschilt dit per stemlocatie. Je stemt in het gebied van het betreffende waterschap. Dit kan per gemeente en zelfs binnen een gemeente verschillen. De stemlocaties van de waterschappen vind je op je stempas.

Op welke dag en van hoe laat tot hoe laat kan ik stemmen?

De verkiezingen voor Provinciale Staten en de waterschappen zijn op woensdag 20 maart 2019. Je kunt je stem uitbrengen in een stembureau. De stembureaus zijn de hele dag open, van 7.30 uur tot 21.00 uur. Op de stempassen, die je minimaal twee weken voor de verkiezingsdag ontvangt, staan de stemlocaties bij jou in de buurt of in de buurt van je postadres. Check ook de stemlocatiewijzer op deze website. 

Ik ben ziek / op vakantie / verhinderd, kan ik iemand anders laten stemmen?

Ja, je kunt iemand anders machtigen om jouw stem uit te brengen. Vraag daarvoor iemand die je vertrouwt en die ook kiesgerechtigd is. Vul de achterkant van de stempassen in, onderteken die allebei en geef de persoon die voor jou gaat stemmen een kopie van je identiteitsbewijs mee. Die persoon brengt tegelijkertijd met zijn of haar stem jouw stem uit. Ben je in het buitenland op het moment dat je de stempassen ontvangt, dan kun je via je gemeente een volmachtstem aanvragen.

Ik ben in een andere provincie op 20 maart: kan ik daar stemmen op mijn eigen provincie?

Nee, dat is niet mogelijk. Je kunt stemmen van 7.30 tot 21.00 uur op een stemlocatie in de gemeente waar je woont of waar je postadres is. Goed om te weten: je vindt ook stemlocaties op diverse treinstations in de provincie Utrecht. Het is wel mogelijk om te stemmen in een andere gemeente dan waar je woont, binnen de provincie. Hiervoor moet je wel minimaal 5 dagen voor de verkiezingen een kiezerspas aanvragen bij de gemeente.

Mag ik in een andere gemeente in mijn provincie stemmen?

Ja dat mag, maar daarvoor heb je een kiezerspas nodig. Deze kun je tot vijf dagen voor de verkiezingen aanvragen via je gemeente.

Wat moet ik meenemen om te kunnen stemmen?

Om een geldige stem uit te brengen neem je de stempassen mee van de Provinciale Statenverkiezing en van de Waterschapsverkiezingen. Deze stempassen ontvang je op je postadres.

Daarnaast is het verplicht om een identiteitsbewijs mee te nemen. Dit kan een Nederlands paspoort, een identiteitskaart of rijbewijs zijn. Het identiteitsbewijs mag maximaal vijf jaar verlopen zijn op de dag van de verkiezingen.

Ik ben mijn stempas(sen) kwijt, wat nu?

Je ontvangt de stempassen minimaal twee weken voor de verkiezingen op je postadres. Heb je ze niet ontvangen of ben je ze kwijtgeraakt, neem dan zo snel mogelijk contact op met je gemeente. Dat kan schriftelijk uiterlijk tot 15 maart en mondeling tot een dag voor de verkiezingen (dus uiterlijk 19 maart). Kijk voor de contactgegevens op de website van je gemeente.

Ik ben mijn paspoort / identiteitsbewijs kwijt, wat nu?

Zonder identiteitsbewijs kun je niet stemmen. Neem tijdig contact op met de gemeente waar je bent ingeschreven om een nieuw identiteitsbewijs aan te vragen.

Ik heb een fysieke beperking, zijn alle stemlocaties toegankelijk?

Per 1 januari 2019 is in de Kieswet geregeld dat alle stemlokalen toegankelijk moeten zijn voor mensen met lichamelijke beperkingen.

In hetzelfde artikel (J4 Kieswet) is ook bepaald dat als het niet mogelijk is om alle stemlokalen toegankelijk te maken voor mindervaliden, het college de raad daarover moet informeren.

Kijk op de website van jouw gemeente welke stemlocaties volledig bereikbaar en toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. 

Waar kan ik een eenvoudige uitleg vinden over de verkiezingen en stemmen?

Veel mensen met een verstandelijke beperking en laaggeletterden gaan niet stemmen omdat ze dat te ingewikkeld vinden.

Op de website hoewerktstemmen.nl wordt uitgelegd wat Provinciale Staten zijn en hoe een waterschap wordt bestuurd. Ook het hele proces vanaf dat de stempas op de deurmat valt tot en met dat de stempas in de stembus zit, wordt in detail uitgelegd.

Wat doet de provincie?

In Nederland zijn er drie bestuurslagen: de rijksoverheid, de provincie en de gemeente. Het Rijk neemt beslissingen over het hele land. De gemeente gaat over lokale besluiten en de provincie zit daartussen en is het middenbestuur. De provincie gaat over zaken die te klein zijn voor de rijksoverheid en te groot voor de gemeente. Bijvoorbeeld over waar huizen gebouwd worden, over milieucontroles en over de bereikbaarheid van onze regio per fiets, auto en OV. Wil je meer weten over de taken van de provincie, kijk dan hier.

Wat doen de waterschappen?

Een waterschap zorgt voor het waterbeheer in een bepaald gebied. In een notendop zorgen waterschappen dat we droge voeten, schoon water en voldoende water hebben. Sommige waterschappen hebben ook vaarwegen en landwegen in hun beheer. Een waterschap is een overheidsorganisatie – net als provincies en gemeenten. Het algemeen bestuur van een waterschap kun je vergelijken met de gemeenteraad bij een gemeente. Daarover gaan de Waterschapsverkiezingen. Meer informatie over de taken van de waterschappen lees je hier.

Hoeveel waterschappen zijn er in de provincie Utrecht?

Er zijn vier waterschappen in de provincie Utrecht.

  • Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, destichtserijnlanden.nl
  • Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht, agv.nl
  • Waterschap Rivierenland, waterschaprivierenland.nl
  • Waterschap Vallei en Veluwe, vallei-veluwe.nl

Wat doen Provinciale Staten?

Provinciale Staten kun je zien als de baas in de provincie. In Provinciale Staten zitten volksvertegenwoordigers die zijn gekozen door de inwoners van provincie Utrecht. Provinciale Staten stellen de hoofdlijnen van het beleid van de provincie vast. Gedeputeerde Staten voeren dit beleid uit, zij zijn het dagelijks bestuur van de provincie. Provinciale Staten controleren de uitvoering van het beleid door Gedeputeerde Staten.

Een bijzondere taak van de leden van Provinciale Staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Dit gebeurt vlak nadat de nieuwe Statenleden zijn gekozen. De leden van de Eerste Kamer worden dus indirect gekozen via jouw stem voor Provinciale Staten.

Waarom zou ik gaan stemmen voor de Provinciale Staten?

  1. Omdat Provinciale Staten besluiten over essentiële dingen in jouw wijk, buurt, dorp, stad of omgeving. Kerntaken van de provincie zijn onder meer ruimtelijke ordening, regionale economie, bereikbaarheid, natuur en erfgoed. Met jouw stem beïnvloed je de politieke kleur van Provinciale Staten voor de komende vier jaar.

 

De uitslag van de verkiezingen bepaalt hoe veel mensen de politieke partijen krijgen in de Staten. De partijen bepalen met elkaar hoe het dagelijks bestuur (Gedeputeerde Staten) er voor de komende vier jaar uitziet en welke partijen daaraan deelnemen en welke niet.

  1. Omdat Provinciale Staten de leden van de Eerste Kamer kiezen. Dat is belangrijk, omdat bij landelijk beslissingen een meerderheid van stemmen nodig is van de Tweede Kamer én de Eerste Kamer. De laatste jaren is de samenstelling van politieke partijen in de Tweede Kamer vaak anders dan die in de Eerste Kamer. Als de Tweede Kamer instemt met een voorstel, betekent dat dus niet dat de Eerste Kamer dat ook doet. De uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen heeft zo dus uiteindelijk ook landelijk invloed.

Hoe wordt de uitslag bepaald?

Direct na sluiting van de stemlokalen (21.00 uur op 20 maart 2019) wordt met de hand geteld hoeveel stemmen elke partij en kandidaat per gemeente heeft gekregen. Alle stemmen van de 26 gemeenten in de provincie Utrecht worden per partij bij elkaar opgeteld. Daarna wordt bepaald hoeveel zetels elke politieke partij heeft gekregen.

In provincie Utrecht worden voor de nieuwe bestuursperiode 49 Statenleden gekozen. Samen vormen zij de volksvertegenwoordiging. Het totaal aantal stemmen wordt gedeeld door het aantal plaatsen in de Staten. Dan is duidelijk hoeveel stemmen nodig zijn voor een zetel. Zo wordt de volksvertegenwoordiging samengesteld voor, in principe, de komende vier jaar.

Wanneer wordt de uitslag bekend?

De voorlopige uitslag is bekend in de nacht van 20 maart. Op 25 maart zijn de definitieve uitslagen bekend. Deze zijn vanaf die dag ook te vinden op deze website.

Op welke politieke partijen kan ik stemmen?

In provincie Utrecht zijn diverse politieke partijen waarop je kunt stemmen. Op deze website zie je binnenkort welke dat zijn. Op de eigen webpagina van de partij kun je lezen waar zij voor staan, het verkiezingsprogramma downloaden en eventueel doorklikken naar de website van de politieke partij.

Hoe weet ik wat ik wil stemmen?

Op welke politieke partij en op welke kandidaat van die partij je stemt, is natuurlijk je eigen keuze. Op deze website lees je welk standpunt de politieke partijen innemen over een aantal thema’s. Ook kun je veel informatie vinden op de eigen websites van de politieke partijen. Iedere partij maakt een verkiezingsprogramma dat je kunt downloaden via de partij-pagina op deze site.

Ook hebben de politieke partijen in provincie Utrecht meegewerkt aan de stemhulp Kieskompas. Kieskompas helpt je ontdekken welke partij het beste past bij jouw ideeën.

Ik wil campagne voeren voor de politieke partij van mijn voorkeur, hoe doe ik dat?

Neem contact op met de partij van je keuze. Je vindt de contactgegevens van de partij op deze website, op de partij-pagina’s. Check ook de agenda op deze website om te zien waar de politieke partijen actief zijn en campagne voeren.

Mijn vraag staat er niet bij, wat nu?

Kijk dan ook even hier. Vind je ook dan het antwoord op je vraag niet, dan kun je voor praktische vragen (stempas verloren, identiteitsbewijs, stemlocaties e.d.) contact opnemen met de gemeente waar je bent ingeschreven. Voor vragen over de verkiezingscampagne of over de inhoud van Provinciale Statenverkiezingen kun je mailen naar verkiezingen@provincie-utrecht.nl of bellen met (030) 258 91 11 (maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur). Geef dan duidelijk aan dat je een vraag hebt over de verkiezingen.